Orange’ın deney filminde ebeveynler yumuşak renkli, neşeli müzikli bir animasyon izliyor. Kurbağa, erişte kâsesi, sekiz numaralı bilardo topu… Görüntüler ilk bakışta çocukça ve zararsız. Ardından aynı filmi izleyen gençlerin yorumları geliyor. Kurbağa birinin görünüşünü aşağılamak, erişte “nude” isteğini gizlemek, sekiz topu kokaini işaret etmek için kullanılabiliyor.
Publicis Conseil tarafından ForGoodConnections platformu için hazırlanan kampanya, ebeveynlere sözlük vermekten çok kendi kör noktalarını yaşatıyor. Aynı mesajın iki kuşakta bambaşka okunması, filmin ana gerilimi.
Önce yanlış okumayı deneyimletiyor
Lenny Grosman’ın yönettiği ve Sovage’ın yapımını üstlendiği film, bir reklam araştırması görünümünde başlıyor. Katılımcılar animasyonun tonunu ve karakterlerini değerlendiriyor. Ardından gençlerin açıklamaları gösterildiğinde oda sessizleşiyor; bazı ebeveynler, çocuklarının yaşadığı bir şeyi fark edememe ihtimaliyle yüzleşiyor.
Kampanya bilginin eksikliğini anlatmakla yetinmiyor. Yetişkin izleyiciyi bizzat yanlış okuyan kişi konumuna yerleştiriyor. Böylece “gençlerin dilini anlamıyoruz” cümlesi uzaktan yapılan bir tespit değil, kısa süreli bir deneyime dönüşüyor.
Emoji sözlüğü neden yeterli değil?
Emojilerin anlamı sabit değil. Aynı simge arkadaş grubunda şaka, başka bir konuşmada tehdit veya aşağılama olabilir. Bu yüzden kampanyanın asıl çağrısı her sembolü şüpheli ilan etmek değil; değişen bağlam karşısında soru sormak ve konuşmaya açık kalmak.
Gençlerin anlattığı güçlük de burada başlıyor. Bir kurbağa emojisi yüzünden incindiğini yetişkine açıklamak, dışarıdan önemsiz görünen bir şeyin gerçek etkisini savunmayı gerektiriyor. Dil farkı, yardım istemenin önünde ikinci bir engele dönüşebiliyor.
Bilgili hissetmek ile tanımak arasındaki boşluk
Orange’ın Ifop ile Fransa’da 1.000 ortaokul ve lise öğrencisi ebeveyniyle yürüttüğü araştırmada katılımcıların yüzde 84’ü siber zorbalık konusunda kendini bilgili görüyor. Buna karşın yaklaşık dörtte biri farklı siber zorbalık biçimlerini tanımıyor.
Bu çelişki kampanyanın neden öğretici bir liste yerine deneyim kurduğunu açıklıyor. İnsanlar konuyu bildiklerini düşündüğünde yeni uyarıları kolayca geçebilir. Film ise bilgi vermeden önce güveni sarsıyor: Ekrandaki işaretleri görmek, konuşmanın anlamını görmekle aynı şey değil.
