Teniste top birkaç saniye içinde yön değiştiriyor, çizgiye yaklaşıyor ve yeniden oyuna dönüyor. Görüntüyü tam olarak takip edemeyen bir izleyici için bu hızlı akış, çoğu zaman yalnızca hakemin sayı anonsuyla anlaşılabiliyor.

Wimbledon, 2026 turnuvasında bu deneyimi değiştirmek amacıyla görme engelli ve az gören izleyicilere yönelik yeni bir yayın seçeneğini kullanıma açtı. “HawkAR: Inclusive Feed” adlı sistem, top ve oyuncu takip verilerini eş zamanlı seslere ve yüksek kontrastlı grafiklere dönüştürüyor.

Yayın, Merkez Kort’ta oynanan tüm tekler maçlarında BBC iPlayer’ın sesli betimleme bölümünden izlenebiliyor.

Topun hareketi üç boyutlu sese çevriliyor

Sistemin ses katmanını Action Audio teknolojisi oluşturuyor.

Teknoloji, Hawk-Eye tarafından toplanan top ve oyuncu takip verilerini gerçek zamanlı olarak işleyerek üç boyutlu bir ses ortamına dönüştürüyor. Farklı ses işaretleri; topun hızını, yönünü, kort üzerindeki hareketini ve çizgilere yakınlığını dinleyiciye aktarıyor.

Böylece izleyici yalnızca raket ve tribün sesini duymuyor. Topun rallinin hangi bölümünde bulunduğunu ve hareketin nasıl geliştiğini işitsel olarak da takip edebiliyor.

Sesler maç görüntüsü ve yorumcu anlatımıyla senkronize biçimde çalışıyor.

Az gören izleyiciler için yüksek kontrastlı grafikler

Yayının ikinci katmanında HawkAR teknolojisi yer alıyor.

Bu sistem, standart maç görüntüsünün üzerine yüksek kontrastlı görsel işaretler ekliyor. Topun yere temas ettiği noktalar, vuruş yönleri ve hareket çizgileri daha belirgin grafiklerle gösteriliyor.

Amaç, standart televizyon yayınındaki küçük ve hızlı hareketleri takip etmekte zorlanan az gören izleyicilere daha okunabilir bir görüntü sunmak.

Sesli ve görsel katmanlar aynı yayın içinde birlikte kullanılıyor. İzleyici, kendi görme düzeyine ve takip alışkanlığına göre iki sistemden aynı anda yararlanabiliyor.

Merkez Kort’taki tüm tekler maçlarında kullanılıyor

Erişilebilir yayın, ana tablonun başladığı 29 Haziran’dan itibaren kullanıma açıldı.

Merkez Kort’ta oynanan kadınlar ve erkekler tekler maçlarındaki her sayı, yeni sistemle birlikte yayınlanıyor. İngiltere’deki izleyiciler, televizyon, mobil uygulama veya internet üzerinden BBC iPlayer’ın sesli betimleme kategorisine girerek yayına ulaşabiliyor.

Bu kapsam, teknolojiyi yalnızca belirli bir gösteri maçı veya kısa süreli deneme için kullanılan bir uygulama olmaktan çıkarıyor. Sistem, turnuvanın ana yayın yapısına eklenen düzenli bir erişilebilirlik seçeneği olarak çalışıyor.

Proje görme engelli toplulukla birlikte geliştirildi

Yayın sistemi, görme engelli ve az gören kullanıcıların katılımıyla geliştirildi.

Projenin tasarım ve test aşamalarında ilgili topluluk üyelerinin deneyimlerinden yararlanıldı. Çalışma ayrıca Birleşik Krallık’taki görme kaybı alanında faaliyet gösteren RNIB tarafından değerlendirildi.

Bu süreçte yalnızca teknik olarak çalışan bir yayın üretmek değil, kullanıcıların maç sırasında hangi bilgileri duymaya veya daha belirgin biçimde görmeye ihtiyaç duyduğunu belirlemek amaçlandı.

Sonuçta ses efektleri ve görsel katmanlar, standart yayına sonradan eklenen genel unsurlar yerine belirli erişim ihtiyaçlarına göre tasarlandı.

Action Audio ilk olarak Avustralya Açık’ta denenmişti

Ses teknolojisinin gelişimi Wimbledon ile başlamadı.

Action Audio, ilk kez 2021 yılında Avustralya Açık kapsamında tanıtıldı. Tennis Australia ve Monash Üniversitesi ile yürütülen ilk uygulamada, tenis takip verilerinin ses aracılığıyla aktarılıp aktarılamayacağı test edildi.

Aradan geçen beş yıllık süreçte teknoloji farklı denemelerle geliştirildi. Wimbledon’daki yeni uygulamada ise sistem ilk kez Hawk-Eye’ın artırılmış gerçeklik katmanıyla bir araya getirildi ve turnuva yayınının tamamına yayıldı.

Bu entegrasyon, ayrı ayrı geliştirilen iki erişilebilirlik teknolojisini aynı izleme deneyiminde buluşturuyor.

Maç verisi yalnızca hakem kararları için kullanılmıyor

Hawk-Eye teknolojisi uzun süredir teniste topun çizgiye temas edip etmediğini belirlemek ve hakem kararlarını desteklemek için kullanılıyor.

Yeni sistemde aynı takip verileri farklı bir işleve kavuşuyor. Topun konumu, hızı ve hareket yönü bu kez karar vermek için değil, karşılaşmanın görme engelli izleyiciler tarafından takip edilebilmesi için işleniyor.

Böylece profesyonel spor yayınlarında zaten üretilen veri, yeni bir erişilebilirlik katmanının temelini oluşturuyor.

Erişilebilirlik ayrı bir özetten canlı deneyime taşınıyor

Görme engelli spor izleyicileri çoğu zaman ayrıntılı anlatıma, maç sonrası özetlere veya yorumcunun aktardığı sınırlı bilgilere bağlı kalıyor.

HawkAR: Inclusive Feed ise izleyicinin ralliyi gerçekleştiği anda takip edebilmesini hedefliyor. Topun hareketi, vuruşların yönü ve kort üzerindeki konum değişiklikleri canlı yayınla eş zamanlı olarak aktarılıyor.

Kaynaklarda sistemin kullanım veya izlenme sonuçlarına ilişkin sayısal bir performans verisi paylaşılmıyor. Ancak uygulama, erişilebilirliği turnuvanın yan etkinliği olarak değil, ana maç yayınlarından biri olarak ele alıyor.

Wimbledon’ın yeni yayınında tenis yalnızca görüntü ve yorumla anlatılmıyor. Topun hareketi sese, kort üzerindeki aksiyon ise daha görünür grafiklere çevriliyor.